Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΘΡΥΛΙΚΟΥ ΘΩΡΗΚΤΟΥ “ΑΒΕΡΩΦ”

ΤΟ ΠΛΟΙΟ ΠΟΥ ΣΤΟΙΧΙΣΕ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ 1.000.000 ΛΙΡΕΣ ΑΓΓΛΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡ’ ΟΛΙΓΟ ΝΑ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ, ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΗΝ ΝΑΥΤΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ

Η ΕΛΠΙΔΑ ΟΡΓΩΝΕΙ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΕΡΑ

Η 1η Σεπτεμβρίου 1911 ήταν για το Φάληρο μια ξεχωριστή μέρα. Μέσα σε μουσικές και τυμπανοκρουσίες, με το χαμόγελο ζωγραφισμένο στα χείλη και την ελπίδα φωλιασμένη στην ψυχή, ο λαός των Αθηνών είχε λάβει από νωρίς θέση στις προβλήτες. Χιλιάδες λευκά μαντήλια ανέμιζαν πανηγυρικά και τα μάτια παρέμεναν καρφωμένα στον διάστικτο από λογής λογής καράβια Σαρωνικό, που είχαν βγει να υποδεχτούν το καινούργιο πολεμικό σκάφος στην παρθενική πλεύση του στα νερά της Αττικής: το θωρηκτό “Γεώργιος Αβέρωφ”. Η μπάντα παιάνιζε ασταμάτητα πατριωτικά εμβατήρια και ο ενθουσιασμός του πλήθους υπήρξε ασυγκράτητος. Κανείς δεν ήθελε πια να θυμάται τις πικρές μέρες του 1897, όλοι ατένιζαν το μέλλον με έπαρση κι αισιοδοξία.

Η περίπτωση του “Αβέρωφ” είναι από αυτές που μας θυμίζουν ότι η ζωή παίζει συχνά τα πιο περίεργα παιχνίδια. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι αυτός ο κατοπινός τρόμος των Τούρκων λίγο έλλειψε να καταλήξει στα χέρια τους, αλλά ευτυχώς η συμφωνία μεταξύ της κατασκευάστριας εταιρίας και της τουρκικής κυβέρνησης ναυάγησε για οικονομικούς λόγους. Πράγματι, ο ιταλικός ναυτικός οίκος Orlando του Livorno είχε λάβει παραγγελία από την ιταλική Κυβέρνηση να ναυπηγήσει τρία θωρακισμένα καταδρομικά (εύδρομα), όμως το Υπουργείο έκρινε αρκετή την κατασκευή των δύο πρώτων (“Pisa” και “San Giorgio”), οπότε έμεινε προς διάθεση το τρίτο. Η Orlando απευθύνθηκε τότε προς την Τουρκία, κι όταν οι διαπραγματεύσεις για την τιμή πώλησης έφτασαν σε αδιέξοδο, πρότεινε στην ελληνική κυβέρνηση του Κυριακούλη Μαυρο-μιχάλη ν’ αγοράσει το σκάφος. Τόσο ο Πρωθυπουργός, όσο και ο Υπουργός των Ναυτικών πλοίαρχος Ιωάννης Δαμιανός, είχαν θορυβηθεί από την έντονη τουρκική εξοπλιστική προσπάθεια σε πολεμικά πλοία με σκοπό την υπεροπλία έναντι των Ελλήνων στο Αιγαίο. Διέβλεψαν πως η ενίσχυση του πολεμικού ναυτικού ήταν άκρως αναγκαία για την προάσπιση των εθνικών μας συμφερόντων, ιδίως μετά την ατυχή για εμάς έκβαση του πολέμου του 1897. Έτσι αποφασίστηκε η αγορά του σκάφους. Μάλιστα, ο επιτήδειος τρόπος με τον οποίο ο Υπουργός Δαμιανός χειρίστηκε το όλο ζήτημα χαμήλωσε το αρχικό κόστος κατά 2 εκατ. χρυσές δραχμές, σε σχέση με το αντίτιμο που πλήρωσε στην κατασκευάστρια εταιρία η ιταλική Κυβέρνηση για τα δύο πρώτα σκάφη. Το συνολικό λοιπόν κόστος ανήλθε σε 22,5 εκατ. χρυσές δραχμές, ενώ πληρώθηκαν επιπλέον 3,5 εκατ. χρυσές δραχμές για τον εφοδιασμό του με πυρομαχικά.

Ένα μεγάλο μέρος αυτών των χρημάτων αποτελούσαν κληροδότημα προς το Ελληνικό Δημόσιο του Ηπειρώτη μεγιστάνα και ένθερμου πατριώτη Γεωργίου Αβέρωφ. Εγκαταστημένος στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου από το 1840, ο καλός αυτός Έλληνας ασχολήθηκε με το εμπόριο και μετά από κοπιαστική δουλειά χρόνων απέκτησε τεράστια περιουσία. Ποτέ του ωστόσο δεν λησμόνησε την Ελλάδα και την ιδιαίτερή του πατρίδα, το Μέτσοβο. Οι δωρεές του, μεταξύ άλλων, βοήθησαν στην ανέγερση της Σχολής Ευελπίδων, τον εκσυγχρονισμό του Παναθηναϊκού Σταδίου, και την ίδρυση γυμνασίου και νοσοκομείου για τους Έλληνες της Αλεξάνδρειας. Στην διαθήκη του προβλεπόταν ένα τμήμα της περιουσίας του (περίπου το 20%) ν’ αποδοθεί στο ελληνικό κράτος για να κατασκευαστεί ένα πολεμικό πλοίο που θα έφερε το όνομά του. Το ποσό που προέκυπτε για την απόκτηση του πλοίου ήταν σύμφωνα με τον κατά διαθήκη υπολογισμό 2,5 εκατ. χρυσές δραχμές, αλλά όταν ήρθε η στιγμή της καταβολής έφτασε τα 8 εκατ. λόγω των ανατοκισμών και της αναβάθμισης της αξίας των χρεωγράφων.

Το πλοίο καθελκύστηκε στις 12 Μαρτίου 1910 και η επίσημη παραλαβή του από το Ελληνικό Βασιλικό Ναυτικό έγινε στις 16 Μαϊου 1911, οπότε ο πλοίαρχος Ι. Δαμιανός έλαβε διαταγή να πλεύσει στην Μ. Βρετανία για τις τελετές της ενθρόνισης του Βασιλιά Γεωργίου Ε΄. Τον Ιούνιο αναγκάστηκε να μπει σε δεξαμενή για να επισκευαστούν κάποιες ζημιές που έπαθε εξαιτίας πρόσκρουσής του σε ύφαλο. Κατά την διάρκεια των επισκευών σημειώθηκαν απείθαρχες συμπεριφορές από κάποια μέλη του πληρώματος, οπότε χρειάστηκε να επέμβει ο πλοίαρχος Παύλος Κουντουριώτης για ν’ αποκατασταθεί η τάξη. Στην συνέχεια κατέφθασε στο Φάληρο, όπου του επιφυλάχτηκε η λαμπρότερη υποδοχή.

Η ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΟΞΗ ΔΡΑΣΗ: Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΣ

Κατά την έναρξη των βαλκανικών πολέμων, μια σειρά εκτεταμένων ελληνικών περιοχών ακόμη βρίσκονταν κάτω από τον τουρκικό ζυγό. Συγκεκριμένα η Ήπειρος, η Μακεδονία, η Θράκη και τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου παρέμεναν στην κυριαρχία των Τούρκων και οι κάτοικοί τους εναγωνίως ανέμεναν την στιγμή της ένωσής τους με την μητέρα πατρίδα. Η αδιάλλακτη στάση της Τουρκίας και η άνοδος των Νεότουρκων ήταν φυσικό να πυροδοτήσει την σύρραξη, αφού όλοι διαισθάνονταν πως η εύθραυστη ειρηνική περίοδος κυοφορούσε τις βαθύτερες ρίξεις μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών. Ωστόσο, το γεγονός ότι η Τουρκία (όσον αφορά το θέμα της αποδέσμευσης εδαφικών περιοχών από την κατοχή της) είχε εύστοχα επιλέξει μια νέα τακτική διαπραγματεύσεων απευθείας με τα εμπλεκόμενα κράτη και όχι με την Ευρώπη γενικότερα, δεν επέτρεπε την λύση κανενός συνοριακού ζητήματος. Σε αυτό συνηγορούσαν και οι άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, που δεν ήθελαν στην πραγματικότητα μια ξεκάθαρη και τίμια λύση του προβλήματος. Η Ελλάδα, προσπαθώντας να υποστηρίξει τις εδαφικές της διεκδικήσεις και να βγει από το αδιέξοδο στο οποίο την είχαν περιορίσει οι Ευρωπαίοι “εταίροι”, συμμάχησε τελικά με την Βουλγαρία, την Σερβία και το Μαυροβούνιο κατά του κοινού εχθρού. Ο λόγος της, κατά περίπτωση διμερούς, σύμπραξης των κρατών αυτών ήταν ότι, όπως και η Ελλάδα, διατηρούσαν κι αυτά ανάλογες εδαφικές απαιτήσεις σε βάρος της Τουρκίας. Την συμμαχία Σερβίας - Βουλγαρίας και Ελλάδας - Σερβίας, λοιπόν, ακολούθησε αυτή της Σερβίας - Μαυροβουνίου και Βουλγαρίας - Μαυροβουνίου.

Στις 5 Οκτωβρίου 1912 ξεσπάει ο πόλεμος, με πρωταρχική επιδίωξη των συμμά-χων ν’ αποκόψουν τον τουρκικό στρατό της Θράκης από τα υπόλοιπα τμήματά του της Μακεδονίας, της Ηπείρου και της Αλβανίας. Εκτός από τον μεγάλο όγκο στρατιωτικών δυνάμεων, η Τουρκία έπρεπε ν’ αντιμετωπίσει και τον ακμαίο για τα δεδομένα της εποχής ελληνικό στόλο, που επιπλέον είχε εσπευσμένα ενισχυθεί με την αγορά από τα αγγλικά ναυπηγεία Cammel Lairdτεσσάρων ανιχνευτικών (αντιτορπιλικών), αρχικά προορισμένων για την κυβέρνηση της Αργεντινής. Σε αυτά δόθηκαν τα ονόματα “Λέων”, “Πάνθηρ”, “Αετός” και “Ιέραξ”. Τώρα, με ναυαρχίδα το “Γ. Αβέρωφ” και κάτω από τις διαταγές του Υποναύαρχου Π. Κουντουριώτη, παντοδύναμος ο στόλος αποπλέει για την Λήμνο. Το νησί καταλαμβάνεται από τον ελληνικό στρατό και μέσα σε μια περίπου εβδομάδα ο τουρκικός στόλος αναγκάζεται σε αποκλεισμό στα Δαρδανέλια. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την σταδιακή απελευθέρωση των ελληνικών νησιών, αλλά και την παρεμπόδιση του ανεφοδιασμού του τουρκικού στρατού στα βαλκανικά μέτωπα. Λόγω της ανυπαρξίας σιδηροδρομικού δικτύου και ασφάλειας κατά την μεταφορά των πολεμοφοδίων από την ξηρά, σύντομα ο τουρκικός στρατός αντιμετώπισε τεράστιες δυσκολίες λογιστικής. Η εκβιαστική αυτή κατάσταση οδήγησε στην απόφαση να βγει από τα στενά ο πολεμικός στόλος της Τουρκίας, με κύριο στόχο την ανατροπή του καθεστώτος κυριαρχίας των ελληνικών πλοίων στο Αιγαίο και, αν ήταν εφικτό, την καταστροφή τους. Η προστασία των Στενών ήταν για τον εχθρό ένα μεγάλο πλεονέκτημα, ενώ αντίθετα, τα ελληνικά πλοία ήταν υποχρεωμένα σε συνεχείς εξαντλητικές θαλάσσιες περιπολίες, με σκοπό να χτυπήσουν τα τουρκικά πολεμικά όπου τα συναντούσαν.

Εκτός από το νεότατο“Γ. Αβέρωφ”, τρία ακόμη θωρηκτά αποτελούσαν τον κυρίως κορμό του ελληνικού στόλου: τα πανομοιότυπα “Ύδρα”, “Σπέτσες” και “Ψαρά”, που ναυπηγήθηκαν στην Γαλλία το 1889. Επίσης, λίγο πριν την έναρξη του πολέμου η Ελλάδα απέκτησε από τα γερμανικά ναυπηγεία δύο ακόμη αντιτορπιλλικά, το “Κεραυνός” και το “Νέα Γενεά”, που όμως κατάφεραν να ενωθούν με τον υπόλοιπο στόλο μας ένα μήνα αργότερα. Γενικά τα ελληνικά σκάφη ήταν νεώτερης ηλικίας και σχετικά ταχύτερα από τα τουρκικά -ιδίως το “Αβέρωφ”. Υστερούσαν όμως έναντι του τουρκικού στόλου σε συνολικό εκτόπισμα και πλευρική δυνα-τότητα ομοβροντιών.

Βασικές μονάδες για τον εχθρό αποτελούσαν τα δίδυμα θωρηκτά “Haireddin Barbarossa” και “Torgut Reis”, που είχαν ναυπηγηθεί το 1890 για το γερμανικό ναυτικό και κατέληξαν στην Τουρκία το 1910, ενόψει της παραγγελίας του “Αβέρωφ”. Σε σχέση με τον “Αβέρωφ” ήταν καλύτερα θωρακισμένα και μπορούσαν να επιτύχουν μεγαλύτερο βάρος ομοβροντίας, αλλά δεν ήταν τόσο ταχύβολα και γρήγορα στην πλεύση. Τον θωρηκτό τουρκικό στόλο συμπλήρωναν τα “Μessoudieh” και “Assar-I-Tewfik”, που είχαν ναυπηγηθεί το 1876 και 1868 αντίστοιχα, με το τελευταίο να μην διαθέτει καθόλου θωράκιση καταστρώματος. Αλλά τα ελληνικά πολεμικά θα έβρισκαν απέναντί τους και δύο ελαφρά ημιθωρακισμένα εύδρομα, τα “Hamidieh” και “Medjidieh”, κατασκευασμένα αντίστοιχα το 1905 στο Elsvick και το 1903 στην Φιλαδέλφεια, καθώς επίσης και δέκα τορπιλοβόλα κι άλλα τόσα βοηθητικά.

Από τον Οκτώβριο του 1912 άρχισαν οι πρώτες θαλάσσιες εχθροπραξίες. Κύριο μέλημα της ελληνικής πλευράς ήταν τώρα η άμεση κατάληψη της Λήμνου, που πραγματοποιήθηκε στις 8 Νοεμβρίου, και η μετατροπή του όρμου του Μούδρου σε ναυτική πολεμική βάση. Μόλις οι εργασίες ολοκληρώθηκαν, κατέφθασαν εκεί τα τέσσερα θωρηκτά και τα τέσσερα ανιχνευτικά μας, που αμέσως άρχισαν περιπολίες μπροστά από τα στενά των Δαρδανελλίων, χωρίς όμως να μπορούν να πλησιάσουν εξαιτίας των ισχυρών πυροβόλων των οχυρών Κούμ-Καλέ και Σεδού-Μπχάρ. Αλλά όταν στις οκτώ το πρωί της 3ης Δεκεμβρίου ο τουρκικός στόλος (αποτελούμενος από οκτώ αντιτορπιλικά, τέσσερα θωρηκτά και ένα καταδρομικό) επιχείρησε έξοδο από τα στενά με κατεύθυνση προς τα βόρεια, τα θωρηκτά μας με πρώτο το “Αβέρωφ” συνέκλιναν προς την πορεία τους, έχοντας τα ανιχνευτικά και τα αντιτορπιλικά μας στο αριστερό τους πλευρό. Στις 9.22΄ τα εχθρικά θωρηκτά άρχισαν ομοβροντίες, από απόσταση 12.500 μ. και τα ελληνικά απάντησαν με καθυστέρηση τριών λεπτών. Στις 9.35΄ το “Αβέρωφ” αποφάσισε ν’ αποκοπεί από τον υπόλοιπο ελληνικό στόλο και αυξάνοντας την ταχύτητά του στα 20 μίλια βρέθηκε μετά από 20΄ σε απόσταση 4.600 μ. από το “Haireddin Barbarossa” καταδιώκοντάς το προς τα νότια. Τα επάκτια πυροβόλα των Τούρκων είχαν επικεντρώσει τις προσπάθειές τους εναντίον του, προκειμένου ν’ αποφευχθεί ο πανικός στις γραμμές τους -τόσο πολύ εκτιμούσαν τις ικανότητες του θωρηκτού μας. Στο μεταξύ το “Μessoudieh” λόγω μηχανικής βλάβης απομονώθηκε από τα υπόλοιπα θωρηκτά μας και το ανιχνευτικό “Ιέραξ” και άρχισε να πλήττεται από απανωτά βλήματα. Τα εχθρικά πυρά ήταν άστοχα και η ψυχολογία των τουρκικών πληρωμάτων καταβεβλημένη. Οι Έλληνες πυροβολητές, πάλι, δεν μπορούσαν να είναι αρκετά αποτελεσματικοί επειδή είχαν κόντρα τον ήλιο.

Σε όλη την διάρκεια της εμπλοκής, το θωρηκτό “Αβέρωφ” έριξε μόνο 127 βλήματα, ενώ θα μπορούσε να εκτοξεύσει τα τετραπλάσια, γιατί κατά την διάρκεια της ανεξάρτητης δράσης του τα πυροβόλα του έπαθαν προσωρινή εμπλοκή. Επίσης, δέχτηκε τέσσερα βλήματα μεγάλου διαμετρήματος και δεκαπέντε μικρού, αλλά οι ζημιές που υπέστη ήταν ελάχιστες. Οι νεκροί που θρήνησε η ελληνική πλευρά ήταν δύο άντρες του πληρώματός του και οι τραυματίες πέντε (εκτός ενός ακόμη τραυματία του “Σπέτσαι”). Από την τουρκική πλευρά, το “Barbarossa” είχε επτά νεκρούς και αρκετούς τραυματίες, εκτός των σημαντικότατων ζημιών στους λέβητες και το πυροβόλο των 280 χιλ., το οποίο αχρηστεύτηκε εντελώς. Επιπλέον, το “Torgut Reis” μέτρησε 51 νεκρούς και 40 τραυματίες.

Μετά από ανταλλαγή πυρών και συνεχή καταδίωξη μιας περίπου ώρας συνολικά, ο τουρκικός στόλος πανικόβλητος ζήτησε προστασία στα Στενά, χαρίζοντας στην ελληνική πλευρά μια σπουδαία νίκη.

Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ

Τον επόμενο μήνα οι Τούρκοι επιχείρησαν μια δεύτερη αναμέτρηση με το ελληνικό πολεμικό ναυτικό, συναντώντας νοτιοανατολικά της Λήμνου τα καράβια μας. Ήταν περίπου 8.30΄ της 5ης Ιανουαρίου 1913, όταν το ανιχνευτικό “Λέων” παρατήρησε έξοδο του τουρκικού στόλου από τα Στενά. Το “Μedjidieh” με συνοδεία τριών θωρηκτών και οχτώ αντιτορπιλικών έπλεαν προς την Λήμνο σε γραμμή παραγωγής.

Αμέσως κινητοποιήθηκαν τα τέσσερα θωρηκτά μας, τα ανιχνευτικά “Αετός” και “Ιέραξ” και τα αντιτορπιλικά “Σφενδόνη”, “Ναυκρατούσα” και “Νίκη” για να συναντήσουν στη συνέχεια το “Λέων” και το “Ασπίς” κοντά στο ακρωτήριο Ειρήνη της Λήμνου. Στο αντίκρισμα του “Αβέρωφ” το απομονωμένο “Μedjidieh” έσπευσε να έρθει κοντά στα συνάδελφα πλοία, που ωστόσο διατηρούσαν την εσφαλμένη γνώμη πως η ελληνική ναυαρχίδα είχε σκοπό να καταδιώξει το “Hamidieh”, οπότε θα είχαν την ευκαιρία απερίσπαστοι να πλήξουν το ορμητήριό μας στον Μούδρο.

Στις 11.34΄ τα τουρκικά πολεμικά άρχισαν τους κανονιοβολισμούς, στους οποίους οι Έλληνες απάντησαν μετά από ένα λεπτό. Τα ελληνικά πλοία έβαλαν μεθοδικά και με σκοπευτική δεινότητα, σε αντίθεση με τα εχθρικά, που γρήγορα κυριεύτηκαν από πανικό. Πριν τις 12.00΄ το “Messoudieh” είχε τυλιχτεί στις φλόγες, ενώ το “Αβέρωφ” είχε προξενήσει με κανονιοβολισμό σοβαρές ζημιές στο “Barbarossa”. Μέσα σε είκοσι λεπτά της ώρας ολόκληρος ο τουρκικός στόλος είχε τραπεί σε φυγή, αναζητώντας απεγνωσμένα προστασία στα Δαρδανέλια. Το “Αβέρωφ” βάλθηκε τότε να καταδιώκει τον εχθρό, δυστυχώς μόνο του, γιατί τα άλλα φίλια σκάφη δεν μπόρεσαν ν’ ακολουθήσουν την ταχύτητά του. Μάλιστα, για να μην ξαναπαρουσιαστεί το γνωστό από την ναυμαχία της Έλλης πρόβλημα μπλοκαρίσματος των κλείστρων από την υπερθέρμανση, το “Αβέρωφ” φρόντισε να μάχεται εναλλάξ και από τις δυο του πλευρές! Στις 13.50΄ ένα βλήμα του βρήκε το “Torgut Reis” στην ίσαλο γραμμή, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει ένα του λεβητοστάσιο. Αναμφισβήτητα, οι Τούρκοι είχαν πάθει σημαντικές φθορές, ενώ οι νεκροί τους υπολογίζονται σε 460 άντρες! Από εμάς έπεσε ο κελευστής Κατιντζέρης και τραυματίστηκαν ελεφρά ο Ανθυποπλοίαρχος Μαμούρης, ο υποκελευστής Στούμπος, ο δίοπος Δρούδες, ο πυροβολητής Πρωτοψάλτης, ο ναύτης - σαλπιγκτής Μουντζούρης, ο ναύτης - τορπιλλητής Κανάκης και οι ναύτες Γεωργαλάς και Κριώτης, όλοι του “Αβέρωφ”. Επίσης χάθηκε και ένας ναύτης μας από το “Σπέτσαι”.

Η ναυμαχία της Λήμνου και η κατάληψη της Σάμου σηματοδότησαν την νικηφόρα λήξη των θαλάσσιων επιχειρήσεων για τον ελληνικό στόλο. Από τότε οι Τούρκοι δεν τόλμησαν ν’ αμφισβητήσουν ξανά την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο. Στο διάστημα μεταξύ 18 Οκτωβρίου 1912 - 2 Μαρτίου 1913 η 1η, 2η και 3η Ναυτική Μοίρα απελευθέρωσαν τα Ψαρά, την Σαμοθράκη, το Άγιο Όρος, την Λέσβο, την Χίο, την Ικαρία και τις Οινούσες. Επίσης τορπίλισαν την κανονιοφόρο “Τραπεζούντα”, ενώ το υποβρύχιο “Δελφίν” για πρώτη φορά στα παγκόσμια χρονικά σημείωσε επιθετική ενέργεια με τορπίλες κατά του θωρηκτού “Medjidieh”. Η επίθεση αυτή απέτυχε και το “Δελφίν” αναγκάστηκε να καταδυθεί σε μεγάλο βάθος κοντά στα Μαυρονήσια, καταδιωκόμενο από τουρκικά αντιτορπιλικά. Αλλά κατέφθασε από τον όρμο του Μούδρου το “Αβέρωφ” και η πίεση έπαψε.

Το σοβαρότερο όμως αποτέλεσμα των ελληνικών επιτυχιών στις θαλάσσιες συγκρούσεις με τους Τούρκους ήταν ο αρνητικός ψυχολογικός αντίκτυπος που επέφεραν στις τάξεις τους. Μετά από αυτές, η κυβέρνηση του Κιαμήλ έσπευσε να υπογράψει συνθήκη ειρήνης με την Ελλάδα, ενώ εν καιρώ ο αρχηγός του τουρκικού στόλου Ραμίζ μπέης αντικαταστάθηκε και παραπέμφθηκε σε δίκη για τις εν λόγω αποτυχίες.

ΟΙ ΔΑΦΝΕΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΟΤΕ ΑΡΚΕΤΕΣ

Μόλις ο κοινός εχθρός κατέστη ανίσχυρος άρχισαν οι ενδοβαλκανικές τριβές. Οι Βούλγαροι, έχοντας αρχικά υποτιμήσει την αξία και την μαχητικότητα του ελληνικού στρατού, έβλεπαν τώρα με φθόνο τις νίκες των Ελλήνων. Επιπλέον τις θεώρησαν σαν ανασταλτικό παράγοντα για την πραγμάτωση των σχεδίων τους σχετικά με την Θεσσαλονίκη. Ήλπιζαν σε μια φόρμουλα συγκυριαρχίας πάνω στην πόλη και, ακόμη περισσότερο, σε μια αναβίωση της αυτοκρατορίας των τεσσάρων θαλασσών του Βόρη και του Συμεών. Όταν ξεκαθαρίστηκε πως η ελληνική πλευρά ουδέποτε επρόκειτο ν’ ανεχτεί κάτι τέτοιο, προέταξαν τα όπλα. Έτσι, στις 17 Ιουνίου 1913, ξεσπάει ο πόλεμος μεταξύ των συνασπισμένων δυνάμεων Ελλάδας - Σερβίας - Μαυροβουνίου κατά της Βουλγαρίας.

Το “Αβέρωφ” παίρνει διαταγή να συνδράμει με κανονιοβολισμούς τα ελληνικά στρατεύματα από τις ακτές της Α. Μακεδονίας και της Θράκης, συντελώντας στην απελευθέρωση των περιοχών του Έβρου. Με την λήξη της σύρραξης βρίσκεται στην Θεσσαλονίκη για να παραλάβει τον Βασιλιά Κωνσταντίνο με σκοπό την θριαμβευτική επιστροφή στο Φάληρο. Εκεί, σύσσωμη η πολιτική και θρησκευτική ηγεσία του τόπου το αποθεώνει, ενώ ο λαός το θεωρεί πλέον σύμβολο του αγώνα για ελευθερία και ανεξαρτησία.

Οι δάφνες της δόξας όμως δεν είναι ποτέ αρκετές. Το θρυλικό πια θωρηκτό αναλαμβάνει επιχειρήσεις κατά την διάρκεια του Α΄ΠΠ στο Β. Αιγαίο κάτω από τις δια-ταγές του πλοιάρχου Αλέξανδρου Χατζηκυριάκου. Μετά την κατάπαυση του πυρός, τα θωρηκτά “Αβέρωφ” και “Λήμνος”, το αντιτορπιλικό “Πάνθηρ” και πλήθος άλλων συμμαχικών πλοίων εισέρχονται στον Κεράτιο κόλπο, στις 13 Νοεμβρίου 1918. Σκοπός είναι η παρακολούθηση της εφαρμογής των ειρηνευτικών όρων. Είναι η πρώτη φορά μετά την άλωση της Πόλης που ελληνικά πολεμικά σκάφη ελλιμενίζονται στην Κωνσταντινούπολη. Στο διάστημα της παραμονής του εκεί, το “Αβέρωφ” μετείχε σε συνδυασμένες επιχειρήσεις στον Εύξεινο Πόντο κατά των Μπολσεβίκων, βομβαρδίζοντας τα ρωσικά παράλια με την αρωγή αγγλικών και γαλλικών πολεμικών.

Το ελληνικό εμπορικό ναυτικό υπέστη βαρύτατες απώλειες εξαιτίας του πολέμου 1914 - 1918. Υπολογίζεται ότι από τα 475 περίπου σκάφη που διέθετε η χώρα μας κατά την έναρξη του πολέμου (ολικής χωρητικότητας 893.650 κόρων) χάθηκαν τα 270 (ολικής χωρητικότητας 290.793 κόρων) -δηλαδή το 68,5% του στόλου. Το ποσοστό αυτό είναι το μεγαλύτερο από κάθε άλλη σύμμαχη χώρα. Ενδεικτικά αναφέρουμε πως οι απώλειες της Μ. Βρετανίας σε εμπορικά πλοία ήταν 43% και της Γαλλίας 33%. Αναμφίβολα, χωρίς την υποστήριξη του “Αβέρωφ” τα αποτελέσματα θα ήταν για την Ελλάδα τραγικότερα.

Στις αρχές Απριλίου του 1919 το “Αβέρωφ” απέπλευσε με άλλα συμμαχικά πλοία για την Σμύρνη, προς υποστήριξη της απόβασης του ελληνικού στρατού στην Μ. Ασία. Στις 30 Απριλίου Μοίρα αποτελούμενη από τέσσερα αντιτορπιλικά με οδηγό το ανιχνευτικό “Λέων” και τρία ακόμη Βρετανικά αντιτορπιλικά μεταφέρουν την 1η Μεραρχία για την κατάληψη της πόλης. Το “Αβέρωφ” παρακολουθεί τα δρώμενα από το λιμάνι της Σμύρνης και τον Αύγουστο αναχωρεί για την Μάλτα, επειδή χρειαζόταν μηχανικές επισκευές.

Τον Ιούλιο του 1920 το “Αβέρωφ” έχει σαν αποστολή την κάλυψη της απόβασης του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος στην Καλλίπολη και την Ραιδεστό, με τη συνδρομή του θωρηκτού “Κιλκίς” και άλλων αντιτορπιλικών κάτω από τις διαταγές του πλοιάρχου Αγησίλαου Γέροντα. Τότε, με την βοήθεια μιας Μοίρας του βρετανικού στόλου και μιας Μοίρας υδροπλάνων υποστηρίχτηκε και η απόβαση της Μεραρχίας Σμύρνης στα θρακικά παράλια. Κατά την καταστροφή της Σμύρνης το 1922 κάλυψε την υποχώρηση του ελληνικού εκστρατευτικού στρατεύματος και τον επαναπατρισμό των ελληνικών πληθυσμών.

Στις 10 Ιουλίου οτυ 1925 ανατέθηκε στον γαλλικό οίκο Belleville η κατασκευή 22 νέων λεβήτων ομοίων προς τους αρχικούς, και στις 9 Νοεμβρίου της ίδιας χρονιάς ο επίσης γαλλικός οίκος Forges et Chantiers ανέλαβε αντί 26.400 λιρών Αγγλίας την εγκατάσταση των νέων λεβήτων στα ναυπηγεία της Τουλόν, ενώ παράλληλα προχώρησε σε γενικές επισκευές των μηχανών και του σκάφους, των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και των πυροβόλων. Αντικαταστάθηκαν οι προβολείς με άλλους νεώτερης τεχνολογίας, οπότε τώρα ήταν δυνατός ο χειρισμός τους από την γέφυρα, εγκαταστάθηκαν δύο αντιαεροπορικά πυροβόλα διεύθυνσης βολής και βελτιώθηκαν τα σκοπευτικά συστήματα των κανονιών. Τέλος, αφαιρέθηκαν οι τρεις τορπιλοσωλήνες.

ΤΟ “ΑΒΕΡΩΦ” ΚΑΤΑ ΤΟΝ Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ: ΕΝΑΣ ΕΝΔΟΞΟΣ ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η έναρξη του Β΄ΠΠ βρίσκει το θωρηκτό “Αβέρωφ” στο ναύσταθμο της Σαλαμίνας, παροπλισμένο εξαιτίας βλαβών στα στεγανά και στις μηχανές. Αναμφίβολα η τεχνολογία του θεωρείται πλέον ξεπερασμένη. Προκειμένου να προστατευτεί από τορπίλες, έπλευσε προς τον κόλπο της Ελευσίνας μαζί με άλλα σκάφη και δέχτηκε αντιτορπιλικό δίχτυ, ενώ παράλληλα σχεδιαζόταν από το Επιτελείο του Πολεμικού Ναυτικού η αποστολή του στην Αλεξάνδρεια με την ευκαιρία μιας εγγλέζικης νηοπομπής, που θα ξεκινούσε στις 16 Απριλίου 1941. Κι αυτό γιατί οι Γερμανοί μπαίνοντας στον πόλεμο συνέχισαν πιο σθεναρά τους βομβαρδισμούς των ελληνικών λιμανιών και πλοίων.

Τότε σημειώθηκε “στάση” του πληρώματος με επικεφαλής τον σημαιοφόρο Ηλιομαρκάκη εξαιτίας μιας παρεξήγησης: νόμιζαν ότι το σκάφος εγκαταλείφθηκε στη τύχη του, κι έτσι αποφάσισαν μόνοι τους να το οδηγήσουν στην Αίγυπτο προκειμένου να το διασώσουν από τις γερμανικές βόμβες. Η ενέργεια αυτή θεωρήθηκε από τους ανώτερούς τους πατριωτική και δεν τιμωρήθηκε, ενώ ο Κυβερνήτης του πλοίου πλοίαρχος Βλαχόπουλος το πρόλαβε κοντά στις Φλέβες, το οδήγησε στην Σούδα κι από εκεί στην Αλεξάνδρεια.

Συνολικά, από τις 37 μονάδες που διέθετε το Ελληνικό Βασιλικό Ναυτικό τον Οκτώβριο του 1940, οι 20 βυθίστηκαν από τον εχθρό και μόνο οι 17 μπόρεσαν να φτάσουν στην Μ. Ανατολή (210 αξιωματικοί, 493 Υπαξιωματικοί και 2.180 ναύτες), για να ενταχθούν στις συμμαχικές ναυτικές δυνάμεις κάτω από τις διαταγές του Βρετανού Αρχηγού Μεσογείου Α. Κάννιγκαμ.

Το πρώτο διάστημα εκεί το “Αβέρωφ” πραγματοποίησε περιπολίες στην Ερυθρά Θάλασσα. Αργότερα δεξαμενίστηκε στην Βομβάη των Ινδιών προς επισκευή των βλαβών του. Ταλαιπωρημένο από τα αμέτρητα ναυτικά μίλια και τις συμπλοκές του παρελθόντος, συνέχισε να προσφέρει τις υπηρεσίες του ως συνοδευτικό νηοπομπών στον Ινδικό Ωκεανό, μέχρι τις 15 Ιανουαρίου 1942, οπότε αγκυροβόλησε στην Βομβάη. Οι λέβητές του ήταν σε τραγική κατάσταση κι έπρεπε να τους περιποιηθούν. Ταυτόχρονα δοκιμάστηκε η μέθοδος μικτής καύσης ντίζελ - άνθρακα, που ωστόσο δεν απέδωσαν. Στις 23 Νοεμβρίου αγκυροβόλησε στο Port-Said, στην έξοδο της διώρυγας του Σουέζ, όπου παρέμεινε μέχρι το τέλος του πολέμου χρησιμοποιούμενο ως εκπαιδευτικό.

Κατά το πρώτο τρίμηνο του 1944 τα ελληνικά πολεμικά συνέχιζαν την ηρωική τους δράση στη Μεσόγειο, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων και τις συμμαχικές δυνάμεις κατά την αποβατική επιχείρηση στο Άντζιο της Ιταλίας. Τον Απρίλιο όμως σημειώθηκε στάση από τους Κομμουνιστές στο στράτευμα της Μ. Ανατολής, με κέντρο το “Αβέρωφ” στο Port-Said. Γρήγορα ωστόσο αποκαταστάθηκε η τάξη με την παράδοση των στασιαστών και στις 13 Οκτωβρίου 1944 το θρυλικό θωρηκτό με κυβερνήτη τον πλοίαρχο Θ. Κουντουριώτη απέπλευσε για τον Πόρο, προκειμένου να παραλάβει τον Πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου και τα υπόλοιπα μέλη της εξόριστης ελληνικής Κυβέρνησης και να τα φέρει στον Πειραιά.

Λίγους μήνες αργότερα, τον Μάιο του 1945, το “Αβέρωφ” μεταφέρει στην Ρόδο τον Αντιβασιλέα Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό για την προπαρασκευή της επανένωσης των Δωδεκανήσων με την μητέρα πατρίδα, που θα γίνει πραγματικότητα δυο χρόνια μετά, τον Μάιο 1947. Τότε ήταν και η τελευταία φορά που το “Αβέρωφ” έπλευσε με τις μηχανές του. Το 1952 παροπλίστηκε και από το 1957 έως το 1984 ήταν αγκυροβολημένο μπροστά στο Προγυμναστήριο του Ναυτικού.

Το 1984 μεταφέρθηκε στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά για επισκευές, κατόπιν στο λιμάνι της Ζέας, για να λάβει την τελική θέση του ως Ναυτικό Μουσείο στο Τροκα-ντερό του Φαλήρου. Από την αριστερή του πλευρά ορθώνεται νηφάλιος και σιωπηλός ο ανδριάντας του Παύλου Κουντουριώτη, με την “μαρμάρινη” ελπίδα να μπορέσει ξανά να σχίσει μαζί του τα ένδοξα γαλανά νερά του Αιγαίου.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Εγκυκλοπεδικό Λεξικό “Ελευθερουδάκης”

2. Έκθεσις της Πολεμικής Ιστορίας των Ελλήνων (Εκδοτική Ελλάδος, 1968)

3. Α. Σακελλαρίου: “Ένας Ναύαρχος Θυμάται…” (έκδ. Γιώτα - Σίγμα Ε.Π.Ε., 1976)

4. Δ. Α. Δροίδης: “Βαλκάνια, η Γη της φωτιάς” (έκδ. Τζιαμπίρης - Πυραμίδα, 2001)

5. Γ. Π. Καψή: “Γενηθήτω Δημοκρατία” (έκδ. Νέα Σύνορα, 1972)

6. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (Εκδοτική Αθηνών)

7. “Θωρηκτό Γ. Αβέρωφ - Ναυτική εκστρατεία 1912 - 1913” (έκδ. Ιστορικής Υπηρεσίας Ναυτικού, 1982)

8. Φυλλάδιο του Ναυτικού Μουσείου Θ/Κ “Γ. Αβέρωφ”

9. Ναυτική Επιθεώρηση (τεύχος 412, Νοέμβριος - Δεκέμβριος 1981)

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο μηνιαίο περιοδικό Παγκόσμια Πολεμική Ιστορία τεύχος 8, τον Σεπτέμβριο του 2006

FLAME HISTORY

πηγη : ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

"Φωτιές" ανάβει στην Τουρκία το θέμα του ορφανοτροφείου της Πριγκήπου

Θέμα νομικής προσωπικότητας του Πατριαρχείου τίθεται εκ των πραγμάτων, μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την επιστροφή του κτηρίου του Ορφανοτροφείου Πριγκήπου στο Πατριαρχείο, δηλώνει ο Τούρκος καθηγητής δικαίου και νομικός σύμβουλος του Πατριαρχείου Χουσεΐν Χατεμί, ο οποίος υπογραμμίζει ότι η Άγκυρα επιθυμεί την καταβολή αποζημίωσης και όχι την επιστροφή του κτηρίου, πράγμα που μπορεί να γίνει, όπως είπε, μόνο αν το ζητήσει το Φανάρι.

Απαντώντας σε ερωτήσεις του ΑΠΕ σχετικά με την απόφαση του ΕΔΑΔ, ο κ. Χατεμί επεσήμανε ότι "το Δικαστήριο έκρινε ότι η αφαίρεση από το Πατριαρχείο της δυνατότητας να έχει ακίνητη περιουσία συνιστά παραβίαση του δικαίου".

Και σημείωσε το εξής:

"Τώρα υπάρχει ένας τρόπος. Το Ορφανοτροφείο μπορεί να ανήκει στο βακούφι της Πριγκήπου, αλλά ο τίτλος κυριότητας θα είναι του Πατριαρχείου. Εάν αποφασιστεί ότι δεν θα είναι ορφανοτροφείο, το Πατριαρχείο θα αποφασίσει τι θα γίνει. Η τουρκική πλευρά προκειμένου να αποφύγει τα περί νομικής προσωπικότητας επιθυμεί την καταβολή αποζημίωσης και όχι την αναγνώριση του τίτλου ιδιοκτησίας. Η απόφαση του ΕΔΑΔ κάνει λόγο για επιστροφή του κτηρίου. Μόνο αν το θελήσει το Πατριαρχείο, μπορεί να μην επιστραφεί το κτηριο και να δοθεί αποζημίωση. Αλλά δεν πρέπει να θελήσει κάτι τέτοιο το Πατριαρχείο".

Ο κ. Χατεμί είπε επίσης ότι "μετά το 1923, δεν αναγνωρίζεται μεν νομικό καθεστώς, αλλά μέχρι τη δεκαετία του '70, δεν υπήρξε πρόβλημα με την περιουσία του Πατριαρχείου. Απλώς είχε το βακούφι του Ορφανοτροφείου Πριγκήπου το οποίο διαχειριζόταν το ορφανοτροφείο. Η κυριότητα όμως ανήκε στο Πατριαρχείο. Αυτό άλλαξε μετά το '70 και αφαιρέθηκε από το πατριαρχείο η δυνατότητα να έχει ακίνητη περιουσία".

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr

Όπου φύγει φύγει ...οι νέοι από την Ελλάδα !

Καλά κάνουν και φεύγουν ...Τι Να κάνουν στην Ελλάδα ! Με τοδιεφθαρμένο κράτους με τα λαμόγια και της εργασιακές σχέσεις της Ντροπής...Οταν με τον "αναλφάνβητο χωροφύλακα" ....και το κάθε λαμόγιο μπορεί να σε καταστρέψουν οικονομικά ... και επαγγελματικά για να κάνουν μούρη στα κανάλια....Στην Ελλάδα μόνο τα λαμόγια έχουν μέλλον ...
Δείτε το θέμα ....
'Η «μεγάλη φυγή» στο εξωτερικό προς αναζήτηση προσωπικής επαγγελματικής διεξόδου είναι ήδη μια μεγάλη τάση κυρίως στους νέους (ειδικά σε μια μερίδα νέων επιστημόνων ή κατόχων μεταπτυχιακών και διδακτορικών) ή σε στελέχη καριέρας, αν και δεν είναι γνωστό αν όσοι κάνουν αυτή τη σκέψη θα την ακολουθήσουν μέχρι τέλους. Από την άλλη τα κακά νέα κυκλώνουν όλη την Ευρώπη. Οι περικοπές και η λιτότητα με κατεύθυνση από το μεσογειακό Νότο προς τον Βορρά έχει ξεκινήσει.




Μπορεί η Ελλάδα, με το ΔΝΤ στον σβέρκο, να υφίσταται την πιο αυστηρή λιτότητα μακράν (by far) - αν και στην ουσία η λέξη «λιτότητα» αποτελεί ευφημισμό, γιατί στην πραγματικότητα μιλάμε για σαρωτική επιδρομή στην εργασία, το κοινωνικό κράτος και όλη την υποδομή της χώρας.

Όμως ένα μήνα μετά τη δική μας υπαγωγή στο ΔΝΤ όλη η Ευρώπη έχει συρθεί στην αβεβαιότητα. Η κρίση ελλείμματος και χρέους αφορά ολόκληρη την Ευρώπη, ακόμα και τις ΗΠΑ ή την Ιαπωνία. Ήδη μετράμε άλλες οκτώ χώρες του πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τις οποίες οι πέντε ανήκουν στην ευρωζώνη (Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία, Αγγλία, Ιρλανδία και Δανία), που μπαίνουν σε επίσημο καθεστώς λιτότητας, ενώ η Ουγγαρία μετά από δύο χρόνια ΔΝΤ είναι στα ίδια χάλια με μας αν όχι και χειρότερα. Ήδη οι μαζικές διαδηλώσεις σε Ισπανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, και αλλού είναι γεγονός.

πηγη: http://www.topontiki.gr/Articles/view/6995

Ε. Βενιζέλος: "Βαριά προσβολή του κύρους και της τιμής του Π.Ν τα όσα έγιναν στο θωρηκτό Αβέρωφ"

- Όλοι οι πολίτες ανεξαιρέτως αποκτούν πρόσβαση στα στρατιωτικά νοσοκομεία
- Έχει πολύ μεγάλη σημασία να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε με βάση νέους όρους για την δομή διοίκησης του ΝΑΤΟ
- Μείωση προβλέπεται μέσα στο 2011 για τις δυνάμεις στο Κόσσοβο
- Οι θέσεις ΓΕΕΘΑ και ΓΕΑ είναι να μην αλλάξει τίποτα σε σχέση με τον τρόπο ερμηνείας της σχετικής διεθνούς συνθήκης που διέπει τη διοικητική διαχείριση του FIR
- Διεθνής διαγωνισμός για τη νέα προμήθεια πυρομαχικών για τα άρματα μάχης

Συνέντευξη τύπου παραχώρησε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου εθνικής Αμύνης σήμερα στους δημοσιογράφους, επ΄ευκαιρία της έναρξης της διάθεσης των στρατιωτικών νοσοκομείων και σε ασθενείς που δεν ανήκουν στο γενικότερο περιβάλλον των ΕΔ ή των Σωμάτων Ασφαλείας.

Εκτός του συγκεκριμένου θέματος ο υπουργός Ευάγγελος Βενιζέλος τοποθετήθηκε και σε μια άλλη σειρά θεμάτων όπως το πρόσφατο περιστατικό στο θωρηκτό Γ. Αβέρωφ, για το οποίο χρησιμοποίησε σκληρές εκφράσεις. Πιο συγκεκριμένα ο υπουργός χαρακτήρισε το γεγονός ως «βαριά προσβολή του κύρους και της τιμής του Πολεμικού Ναυτικού» αλλά και «βαριά προσβολή της πατριωτικής ευαισθησίας των Ελλήνων και των Ελληνίδων». Ανέφερε πως διεξάγεται ΕΔΕ για το περιστατικό ενώ δεν απέκλεισε την τιμωρία και άλλων –ένστολων- από τυχόν ευθύνες που θα προκύψουν από την ΕΔΕ το πόρισμα της οποίας θα είναι έτοιμο σε δέκα ημέρες περίπου. Τέλος ο υπουργός εθνικής Αμύνης αναφέρθηκε στην σύνοδο του ΝΑΤΟ που πραγματοποιήθηκε στις 10 και 11 Ιουνίου στις Βρυξέλες ανακοινώνοντας την σταδιακή απεμπλοκή των ελληνικών δυνάμεων εκεί, απεμπλοκή όμως που θα συμβαδίσει με τον ρυθμό αποχώρησης και των υπολοίπων δυνάμεων του ΝΑΤΟ, ενώ o ΑΝΥΕΘΑ Π. Μπεγλίτης απάντησε σε ερώτηση αναφορικά με τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα και τα πυρομαχικά των αρμάτων.

Για τα στρατιωτικά νοσοκομεία

Ο υπουργός Άμυνας αναφέρθηκε σε μια δέσμη μέτρων που θα διέπει στο εφεξής τη λειτουργία των στρατιωτικών νοσοκομείων αναφορικά με την περίθαλψη πολιτών βασικότερο σημείο των οποίων όπως αναφέρθηκε είναι

«Όλοι οι πολίτες ανεξαιρέτως αποκτούν πρόσβαση στα στρατιωτικά νοσοκομεία στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, όπου λειτουργούν τα μεγάλα στρατιωτικά νοσοκομεία, το 401, το ΓΝΑ, το Ναυτικό Νοσοκομείο, το ΝΙΜΤΣ και το 424. Ο αριθμός των ιδιωτών που θα μπορούν να εισαχθούν σε κάθε στρατιωτικό νοσοκομείο εξαρτάται φυσικά από την πληρότητα των νοσοκομείων και τη βαρύτητα του περιστατικού, καθώς θα προτιμώνται περιστατικά με ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον που απαιτούν αντιμετώπιση από εξειδικευμένο προσωπικό σε δευτεροβάθμιο και τριτοβάθμιο επίπεδο. Θα λαμβάνονται βεβαίως υπόψη κοινωνικοί λόγοι που μπορεί να συντρέχουν.»

Για τη σύνοδο του ΝΑΤΟ

Στη σύνοδο του ΝΑΤΟ ο υπουργός αναφέρθηκε στα εφτά σημεία που συζήτησε με τους ομολόγους του και τα οποία ήταν:

Η «προτεραιοποίηση», ή η διαμόρφωση των προτεραιοτήτων της επιχειρησιακής δράσης του ΝΑΤΟ λαμβανομένων υπόψη τόσο των υποδομών του ΝΑΤΟ και των προϋπολογισμών που διέπουν αυτές, αλλά και των δημοσιονομικών πολιτικών των χωρών ιδιαίτερα κάτω από το πρίσμα της παρούσης οικονομικής κρίσης. Διαβεβαίωσε πάντως η Ελλάδα θα είναι συνεπής στις Νατοικές της υποχρεώσεις αλλά και σε αυτές που προκύπτον από το πλαίσιο συνεργασίας με την ΕΕ

Για το δεύτερο θέμα που συζητήθηκε και ήταν η κατάσταση στο Κοσσυφοπέδιο και στην η KFOR ο Ε. Βενιζέλος ανέφερε σχετικά:

«Είχα την ευκαιρία να τονίσω ότι η Ελλάδα μετέχει με 867 άτομα, εκ των οποίων τα 100 είναι εγκατεστημένα βεβαίως στη Θεσσαλονίκη στην KFOR. Είναι μια πολύ μεγάλη δύναμη. Θα ακολουθήσουμε το κεντρικό ρεύμα. Θα έχουμε ρυθμό αποχώρησης απολύτως παράλληλο με τον κεντρικό ρυθμό που θα εφαρμόσει το ΝΑΤΟ στην περιοχή. Έχουμε διαμορφωμένα στρατόπεδα και εγκαταστάσεις με σημαντικές υποδομές τα οποία θέλουμε να αξιοποιήσουμε. Άρα δεν τίθεται ζήτημα μετακίνησης προς το βορρά των δυνάμεών μας ούτε όμως και ζήτημα μονομερών αποφάσεών μας διότι αντιλαμβανόμαστε την ανάγκη μιας συντονισμένης δράσης στην περιοχή, για την οποία για προφανείς γεωγραφικούς, ιστορικούς και πολιτικούς λόγους έχουμε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η Ελλάδα παλαιότερα είχε συζητήσει το ενδεχόμενο να αναλάβει διοικητικό και ιθύνοντα ρόλο στο βόρειο τμήμα. Αυτό δεν χρειάζεται να γίνε» .

Τα υπόλοιπα ζητήματα αφορούσαν τη συνάντηση ΝΑΤΟ–Γεωργίας, οι σχέσεις ΝΑΤΟ – Ουκρανίας μετά το σχηματισμό της νέας Κυβέρνησης, το θέμα της αντιπυραυλικής άμυνας και της πυρηνικής πολιτικής, με έμφαση στον συντονισμό ΝΑΤΟ – Ρωσίας στον αντιπυραυλικό σχεδιασμό.

Ιδιαίτερη μνεία δόθηκε από τον υπουργό στο θέμα της μεταρρύθμισης του ΝΑΤΟ η οποία συνίσταται σε τρία βασικά σημεία:

Πρώτον τη σύντμηση των Επιτελείων και τη μείωση του αριθμού των Επιτροπών, όπου υπάρχει πολύ μεγάλη συναίνεση.
Δεύτερον, τη σύμπτυξη των οργανισμών του ΝΑΤΟ, με στόχο της δημιουργία τριών κύριων οργανισμών-φορέων ενός για τους εξοπλισμούς, ενός για την επιμελητεία και ενός για θέματα ασφάλειας και πληροφοριών.

Για το τρίτο και που άπτεται των εθνικών θεμάτων και που αφορά τη μετάβαση σε μια εξελίξιμη δομή του ΝΑΤΟ ο υπουργός δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Έχουμε μιλήσει πολλές φορές για τη μετάβαση από την υπάρχουσα δομή όχι σε μία νέα, αλλά σε μία νεότατη δομή που θα ξεπερνά τα σχήματα που είχαν συμφωνηθεί πριν από λίγα χρόνια. Αυτό ενδιαφέρει και τον αεροπορικό και το ναυτικό και το χερσαίο τομέα, αφορά και την περιοχή μας, αφορά τη λειτουργία του CΑΟC της Λάρισας, τη λειτουργία του αεροπορικού στρατηγείου της Σμύρνης κ.ο.κ. Όλα αυτά θα συζητηθούν προς την κατεύθυνση της σύμπτυξης και άρα της μείωσης των επιπέδων Διοίκησης και των επιτελείων, θα συζητηθούν από ένα ειδικό Σώμα από μια ομάδα υψηλών αξιωματούχων που θα εκπροσωπούν τα Γενικά Επιτελεία των κρατών – μελών, θα συζητηθούν από τους μονίμους αντιπροσώπους και θα ετοιμαστεί το νέο σχήμα, ώστε να μπορεί να συζητηθεί το Νοέμβριο.
Έχει πολύ μεγάλη σημασία να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε με βάση αυτούς τους νέους όρους, οι οποίοι ξεπερνούν ψυχροπολεμικές αγκυλώσεις και ως εκ τούτου ξεπερνούν και μια σειρά από προβλήματα που αφορούν τη δομή Διοίκησης ειρήνης του ΝΑΤΟ, γιατί όλα τα προβλήματα τα οποία συνήθως αντιμετωπίζουμε, αφορούν αυτή τη δομή, τη δομή Διοίκησης εν ειρήνη του ΝΑΤΟ. Δεν θέλω να σκεφτώ τι θα συμβεί εάν φύγουμε από το πλαίσιο αυτό, αλλά ούτως ή άλλως όπως ξέρετε το ΝΑΤΟ σκέφτεται κυρίως πέρα των ορίων του άρθρου 5, δηλαδή εκτός περιοχής του. Τα μεγάλα θέματά του είναι το Αφγανιστάν, είναι η πειρατεία με το Κέρας της Αφρικής και την Ocean Shield είναι η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας με την Active Endeavour είναι και το Κόσσοβο με την ΚFOR. Πολύ λίγο ασχολείται με την ιστορική καταστατική αποστολή του, του άρθρου 5».

Τέλος για τις εθνικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν ο υπουργός αναφέρθηκε στην παρούσα αποστολή του ΤΕΣΑΦ εκεί υπογραμμίζοντας το γεγονός της παρούσης διοίκησης του αεροδρομίου από την Ελλάδα.

Για το Γ. Αφέρωφ

Η δήλωση του Ε. Βενιζέλου για την δεξίωση που εξελίχθηκε εκτός προδιαγραφών ΠΝ ήταν άκρως ενδιαφέρουσα και την παραθέτουμε αυτούσια:

«Αυτό που έγινε, συνιστά βαριά προσβολή του κύρους και της τιμής του Πολεμικού Ναυτικού, συνιστά βαριά προσβολή της πατριωτικής ευαισθησίας των Ελλήνων και των Ελληνίδων, δείχνει ότι η κοινωνία μας είναι δυστυχώς άκρως επιπόλαιη. Έχουν χαθεί οι συνεκτικοί ιστοί και οι αξίες και είναι πραγματικά επικίνδυνο, να βρισκόμαστε αιχμάλωτοι της ισχύος του πλούτου ή της επιπολαιότητας των προσώπων της δημοσιότητας.

Νιώθω δε επιπλέον αυτών και προσωπικά προσβεβλημένος γιατί την Πέμπτη το βράδυ, δίναμε πραγματικά μια μάχη στο δείπνο εργασίας της Συνόδου των Υπουργών Αμύνης του ΝΑΤΟ, για θέματα μείζονος εθνικού ενδιαφέροντος που αφορούν τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και τον επιχειρησιακό έλεγχο στο Αιγαίο.
Ουδέν κακόν όμως αμιγές καλού! Όλη η στρατιωτική Υπηρεσία οφείλει να είναι πολύ πιο προσεκτική και πολύ πιο αυστηρή, γιατί άλλα λένε τα χαρτιά και άλλα πολλές φορές γίνονται στην πράξη. Το κυριότερο όμως χαίρομαι γιατί είδα να αναρριπίζονται οι χορδές ενός πατριωτισμού, που πρέπει να είναι συνεχής, πρέπει να είναι σοβαρός και όχι ρητορικός και επιπλέον πρέπει να αφορά και τα δύσκολα θέματα, δηλαδή τα θέματα όπου κρίνεται η αξιοπρέπεια και η κυριαρχία της χώρας, στα θέματα στα οποία διαμορφώνονται συσχετισμοί δυνάμεων.

Βεβαίως και οι συμβολισμοί έχουν τεράστια σημασία, βεβαίως η γνώση της ιστορίας έχει τεράστια σημασία, αλλά ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει να είμαστε πατριώτες εκεί όπου τα πράγματα είναι δύσκολα και επικίνδυνα. Και είμαι βέβαιος ότι όλο αυτό επειδή κατέλαβε στήλες, ή εκπομπές που δεν ασχολούνται συνήθως με τα θέματα αυτά, της αμυντικής πολιτικής και της εξωτερικής πολιτικής, θα λειτουργήσει και ενημερωτικά και παιδαγωγικά, για πολλά στρώματα της ελληνικής κοινωνίας».

Δευτερολογώντας και σχολιάζοντας ερώτηση δημοσιογράφου ο υπουργός εθνικής Άμυνας συμπλήρωσε για το περιστατικό:

«Με την ευκαιρία όμως θα ήθελα να σας πω το εξής: υπήρξε μια συνέχεια η οποία ήταν πολύ ενοχλητική. Την παραμονή αυτής της εκδήλωσης που τελικά εξελίχθηκε σε κοσμική μουσικοχορευτική εκδήλωση, μη ελεγχόμενης αισθητικής -για να χρησιμοποιήσω μια έκφραση- εστάλη επιστολή της εταιρείας η οποία ευχαριστούσε το Ναυτικό για την παραχώρηση του χώρου, του μνημείου. Πριν συμβεί ό,τι συνέβη.
Και μάλιστα υπήρξε και προσφορά δωρεάς 5.000 ευρώ στο Ναυτικό! Ο Αρχηγός του ΓΕΝ μετά από συνεννόηση μαζί μου, έδωσε εντολή να αποσταλεί επιστολή έντονης διαμαρτυρίας – καταγγελίας προς την εταιρεία, γιατί η ευθύνη της είναι τεράστια, γιατί προσεβλήθη το Ναυτικό, η ιστορία, η ευαισθησία των πολιτών και βεβαίως η «δωρεά» επιστρέφεται ως απαράδεκτη και περιμένουμε να ζητηθεί συγνώμη, από το Ναυτικό γι' αυτό το οποίο συνέβη.

Και φυσικά και εμείς ζητούμε συγνώμη γι' αυτό το οποίο συνέβη, διότι υπάρχει η αντικειμενική ευθύνη του Υπουργείου για υποκειμενικές ευθύνες, που ανήκουν σε στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού».

Σε ερώτηση σχετικά με την νέα δομή διοίκησης και κατά το πόσο αυτή θα επηρεάσει τα υφιστάμενα επίπεδα του επιχειρησιακού ελέγχου του Αιγαίου, ο Ε. Βενιζέλος υπογράμμισε:

«Θέλουμε να διαμορφωθούν έτσι τα πράγματα, ώστε να μειωθούν οι εστίες έντασης οι οποίες οφείλονται σε λόγους διοικητικούς και λειτουργικούς. Σας απαντώ εμμέσως, αλλά σαφώς».

Ενώ για το θέμα που προέκυψε με την υποβολή σχεδίων πτήσεως μεταξύ ΥΠΑ και ICAO ο υπουργός δήλωσε:

«Απάντησε το Υπουργείο Εξωτερικών που χειρίζεται και το θέμα αυτό. Το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης εμπλέκεται εκ τρίτου. Το ζήτημα το χειρίζεται η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας σε συνεννόηση με το Υπουργείο Εξωτερικών βεβαίως λαμβανομένων υπόψη των θέσεων του ΓΕΕΘΑ και του ΓΕΑ.
Οι θέσεις του ΓΕΕΘΑ και του ΓΕΑ είναι να μην αλλάξει τίποτα σε σχέση με τον τρόπο ερμηνείας της σχετικής διεθνούς συνθήκης που διέπει τη διοικητική διαχείριση του FIR. Εκεί έχουμε μείνει. Οι σχετικές ενστάσεις έχουν υποβληθεί εμπροθέσμως από το Υπουργείο Εξωτερικών και την ΥΠΑ, γιατί είναι να παραταθεί η σχετική προθεσμία.
Οι θέσεις μας είναι οι γνωστές θέσεις στις οποίες έχω αναφερθεί κατά κόρον, δεν νομίζω να χρειάζεται να τις επαναλάβω».

Για την πρόσφατη επιθετική ενέργεια της τουρκικής Αεροπορίας κατά της Φρεγάτας «Σαλαμίς» και απατώντας ο Ε. Βενιζέλος διατύπωσε τις γνωστές θέσεις του ΥΠΕΘΑ περί «στρατηγικής ψυχραιμίας»:

«Έχω πει κατ’ επανάληψη ότι παράγεται και συντηρείται μια ένταση στο Αιγαίο, η οποία πολλές φορές παρακολουθεί και την καμπύλη των εσωτερικών προβλημάτων της γειτονικής μας χώρας. Εμείς έχουμε μια ψύχραιμη στρατηγική στάση, αυτό δεν σημαίνει ότι καμπτόμεθα ή ότι υποχωρούμε, ή ότι αποδεχόμαστε τη λογική της διολίσθησης.
Από την άλλη μεριά οι αντιδράσεις μας δεν μπορεί να είναι αντιδράσεις τυφλές. Πρέπει να εγγράφονται σε μια συνολική πολιτική, την οποία έχουμε επεξεργαστεί και την οποία εφαρμόζουμε και είδατε νομίζω πως εξελίχθηκε και η δημόσια διπλωματία, η οποία πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του κ. Ερντογάν, στο πλαίσιο της κοινής συνέντευξης που έδωσε με τον Έλληνα Πρωθυπουργό. Αυτό είναι. Εκεί βρισκόμαστε.
Χρειάζεται προσοχή, ετοιμότητα, ικανότητα διαχείρισης μικρών και μεγάλων κρίσεων και μια επεξεργασμένη στρατηγική. Και αυτό που έχουμε κάνει εδώ τους 9 σχεδόν μήνες στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας με τον κ. Μπεγλίτη είναι ότι έχουμε επεξεργαστεί και σχεδιάσει το σύνολο των πολιτικών μας και έχουμε ξαναδεί εις βάθος και από τα αφετηριακά στοιχεία τους, όλα τα θέματα.
Έχουν ανασυγκροτηθεί οι φάκελοι, έχουμε ξανά εξετάσει και αναστοχαστεί επί όλων των πολιτικών και αυτό νομίζω ότι λειτουργεί ευεργετικά και για τα Επιτελεία, αλλά και για τις σχέσεις του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας με το Υπουργείο Εξωτερικών».

Διεθνής διαγωνισμός για το υπόλοιπο (;) της προμήθειας των πυρομαχικών των αρμάτων

Τέλος στην συνέντευξη παρευρέθη και ο ΑΝΥΕΘΑ Π. Μπεγλίτης ο οποίος απατώντας σε ερώτηση για τα ΕΑΣ επιβεβαίωσε εμμέσως την πρόθεση του υπουργείου για το νέο διαγωνισμό για τα πυρομαχικά των αρμάτων πέραν προφανώς της προμήθειας των 15.000 βλημάτων από Γερμανία, ΗΠΑ και η οποία δεν συμπεριλαμβάνει συμπαραγωγή στην Ελλάδα: Πιο συγκεκριμένα ο ΑΝΥΕΘΑ δήλωσε:

«Είμαστε σε μια φάση ανασυγκρότησης των ΕΑΣ με την έννοια του να δούμε τι μπορεί αυτή τη στιγμή να ολοκληρώσει από προμήθειες, τι μπορούμε να δώσουμε στο μέτρο του δυνατού από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας για κατασκευή από τα ΕΑΣ. Έχουμε δηλώσει και ο κ. Βενιζέλος και εγώ ότι στο πλαίσιο της νέας προμήθειας των πυρομαχικών 120 χιλιοστών για τα τεθωρακισμένα απαράβατος θεμελιώδης όρος του διεθνούς μειοδοτικού διαγωνισμού θα είναι η συμπαραγωγή με τα ΕΑΣ των πυρομαχικών και αυτό είναι κατά την άποψή μου μια εγγύηση για την επιβίωση των ΕΑΣ».

Οι προθέσεις πάντως του υπουργείου εθνικής Αμύνης εξακολουθούν να είναι ομιχλώδεις. Πρώτον γιατί δεν έχει διευκρινιστεί ο αριθμός των βλημάτων που πρόκειται να προμηθευτεί ο ΕΣ. Οι αρχικές απαιτήσεις μιλούσαν για 84.000 βλήματα σε δύο παρτίδες των 42 χιλ. βλημάτων με τη δεύτερη ως προαίρεση. Η προμήθεια όμως των 15.000 βλημάτων η οποία πραγματοποιήθηκε πρόσφατα με 9000 DM 63 + 3000 παλαιά DM12 και 3000 M830A1 είναι άγνωστο εάν θα αφαιρεθεί από τις συνολικές απαιτήσεις των 84 χιλιάδων βλημάτων, εάν θα αφαιρεθούν μόνο τα 9000 DM63 συν τα 3000 M830A1 - καθώς τα DM 12 είναι παλαιά βλήματα- αλλά και αν αφαιρεθεί ισομερώς από την παραγγελία των 42000 βλημάτων και από την προαίρεσή των υπολοίπων 42000. Τέλος δεν υπάρχει κάποιο στοιχείο που να καταδεικνύει το πότε θα κηρυχθεί ο διαγωνισμός επίσημα και φυσικά το πότε αυτός θα μπορούσε να ολοκληρωθεί.

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr